آیا حمام رفتن و شنا با لنز خطرناک است؟ حقایقی درباره آب و لنز که باید بدانید!
یکی از پرتکرارترین سوالاتی که استفادهکنندگان لنزهای تماسی میپرسند این است: «آیا میتوان با لنز دوش گرفت؟»، «آیا شنا کردن در استخر یا دریا با لنز مجاز است؟» یا حتی سادهتر: «اگر هنگام شستن صورت آب به لنز بخورد چه میشود؟»
شاید به نظر برسد آب مظهر پاکی است و ضرری برای لنز ندارد؛ اما در چشمپزشکی یک قانون طلایی وجود دارد: «آب و لنز تماسی هرگز با هم جور درنمیآیند!»
در این مقاله از وبلاگ تارالنز، خطرات پنهان برخورد آب با لنز، انگل خطرناک آکانتامبا و راهحلهای عملی برای کسانی که بدون لنز دید کافی در استخر و حمام ندارند را بررسی میکنیم.
چرا آب برای لنز تماسی یک تهدید بزرگ است؟
بسیاری تصور میکنند خطر آب تنها به خاطر کلر استخر یا نمک دریاست؛ اما واقعیت این است که حتی سالمترین آب لولهکشی تصفیهشده شهری نیز برای لنز تماسی بسیار خطرناک است. دلایل اصلی عبارتند از:
۱. تغییر ساختار فیزیکی لنز (جذب آب و تورم)
لنزهای تماسی نرم مثل یک اسفنج طراحی شدهاند تا رطوبت و مایع مخصوص خود را نگه دارند. وقتی این لنزها در تماس با آب معمولی قرار میگیرند، آب را به خود جذب میکنند. این جذب ناگهانی باعث تغییر شکل لنز، چروکیدگی یا چسبیدن شدید آن به قرنیه میشود که برداشتن لنز را دردناک و خطرناک میکند.
۲. شسته شدن لایه محافظ اشک
آب، لایه لیپیدی و طبیعی اشک چشم را میشوید. در نتیجه لنز روی قرنیه ساییده شده و میکروخراشهای بسیار ریزی روی سطح چشم ایجاد میکند که دروازه ورود میکروبها هستند.
۳. ورود باکتریها و انگل نابودگر «آکانتامبا»
آب لولهکشی، آب چاه، استخر، دریا و حتی جکوزی حاوی میکروارگانیسمهای متعددی هستند. خطرناکترینِ آنها انگلی تکسلولی به نام آکانتامبا (Acanthamoeba) است. لنز تماسی مانند یک تله این انگل را در تماس مستقیم با قرنیه نگه میدارد. کراتیت آکانتامبایی یکی از دردناکترین عفونتهای چشمی است که درمان آن ماهها طول میکشد و در موارد حاد میتواند به پیوند قرنیه یا از دست رفتن بینایی منجر شود.
عوارض برخورد لنز با انواع محیطهای آبی
محیط خطرات اصلی توصیه چشمپزشکی
| حمام و دوش گرفتن | جذب بخار و شویندهها، تغییر سایز لنز و عفونت باکتریایی | قبل از ورود به حمام لنز را خارج کنید |
| استخر شنا | کلر شدید، مواد شیمیایی، انگل آکانتامبا و آلودگی مشترک | شنا با لنز اکیداً ممنوع (مگر با عینک ضدآب مهروموم) |
| دریا و دریاچه | املاح زیاد، باکتریهای وحشی، امواج و خروج ناگهانی لنز | شنا بدون لنز یا استفاده از عینک شنای طبی |
| سونا و جکوزی | حرارت بالا، باکتریهای عاشق گرما و خشک شدن شدید لنز | ورود به سونا و جکوزی با لنز ممنوع |
چه کار کنیم؟ (۵ قانون طلایی هنگام شستوشو و ورزشهای آبی)
اگر از لنز استفاده میکنید، رعایت این نکات ساده تضمینکننده سلامت چشمان شماست:
۱. دوش گرفتن: اول لنز را درآورید!
همیشه پیش از رفتن به حمام، لنز را خارج کرده و داخل جالنزی و در مایع لنز تمیز قرار دهید. اگر به هر دلیلی فراموش کردید و با لنز زیر دوش رفتید، چشمان خود را محکم بسته نگه دارید و هرگز اجازه ندهید آب مستقیماً به چشم و صورتتان پاشیده شود.
۲. شستن صورت و روتین پوستی
هنگام شستن روزانه صورت با ژل یا فوم شستشو، حواستان باشد که چشمانتان را کاملاً بسته نگه دارید. اگر آب با لنز تماس پیدا کرد، بهتر است بلافاصله پس از خشک کردن کامل دست و صورت، لنز را درآورده و با محلول لنز ضدعفونی کنید.
۳. شنا برای افراد با چشمهای ضعیف (راهحلهای جایگزین)
اگر نمره چشم بالایی دارید و در استخر بدون لنز جایی را نمیبینید، دو راهکار استاندارد دارید:
- بهترین گزینه: سفارش یک عینک شنای نمرهدار (طبی)؛ این عینکها دید کامل میدهند و خطری برای چشم ندارند.
- گزینه دوم: اگر اصرار به استفاده از لنز طبی دارید، حتماً از لنزهای روزانه یکبار مصرف (Daily Disposable) استفاده کنید و روی آن یک عینک شنای کاملاً عایق و چسبنده بگذارید تا حتی یک قطره آب وارد چشم نشود. بلافاصله پس از خروج از استخر، لنزهای روزانه را در سطل زباله بیندازید.
در اینجا تفاوت لنزهای روزانه با لنزهای سالانه رو براتون توضیح دادیم.
اگر آب تصادفاً به چشم دارای لنز خورد، چه کنیم؟
- دستپاچه نشوید و فوراً لنز را نکشید! لنزی که با آب تماس پیدا کرده ممکن است سفت به قرنیه چسبیده باشد.
- با دستمال تمیز، صورت و دستهایتان را کاملاً خشک کنید.
- چند قطره اشک مصنوعی یا مایع لنز استریل داخل چشم بریزید تا لنز نرم شود.
- چند دقیقه صبر کنید و وقتی لنز دوباره لغزنده شد، آن را به آرامی خارج کنید.
- لنز را حداقل ۶ تا ۸ ساعت در مایع لنز چندمنظوره باکیفیت غوطهور کنید (اگر لنز روزانه است، مستقیماً آن را دور بیندازید).
- در صورت احساس سوزش مداوم، درد، تاری یا حساسیت شدید به نور، فوراً به چشمپزشک مراجعه کنید.
کلام آخر
لنزهای تماسی دنیایی از راحتی و زیبایی را به ما هدیه میدهند، اما چشمها شوخیبردار نیستند ! با رعایت یک اصل ساده یعنی «دور نگه داشتن لنز از هرگونه آب غیر استریل»، سلامت بینایی خود را بیمه کنید.
برای حفظ بهداشت لنزها، استفاده از مایع لنزهای استاندارد و ضدعفونیکننده قوی و همچنین تهیه لنزهای روزانه یکبارمصرف برای مسافرت و تفریحات آبی بهترین انتخاب است.
ما برای شما مقاله ای آماده کردیم تا هر آنچه باید درباره محلول های شستشوی لنز بدانید.
جدیدترین محصولات مراقبت از لنز و برندهای معتبر لنز طبی و لنز رنگی را میتوانید از فروشگاه تخصصی تارالنز با خیال آسوده تهیه کنید.
دیدگاه خود را بنویسید